۹۰ درصد فلج مغزی مادرزادی است؛ ضرورت تشخیص و مداخله زودهنگام
دکتر علیاکبر مؤمن، فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، در گفتوگو با وبدا خوزستان، به مناسبت روز فلج مغزی ( ۶ اکتبر)، با تشریح بیماریهای مختلف جهانی، برای جلوگیری از ابتلا به بیماری والدین و توجه جدی به مراقبتهای دوران بارداری و زایمان طبیعی کرد.
دکتر مؤمن اظهار داشت: فلج مغزی (سربـرال پـالسی)، مجموعهای از عوارض ناشی از آسیب به مغز در حال حاضر است که به شکلگیری شکلهای حرکتی بروز میکند. این آسیب میتواند در سه بازه زمانی حساس، یعنی دوران بارداری، زمان تولد و پس از تولد (دو تا سه سال)، به مغز وارد شود.
این فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان با اشاره به نقش عوامل متعدد در بروز فلج مغزی اظهار کرد: گروهی از عوامل بر این عارضه را میتوان به چند عامل اصلی بارداری، عوامل مربوط به مادر، جفت و جنین و سایر عوامل تقسیمبندی کرد. از میان این موارد، بارداری شایعترین زمان بروز این مشکل است. بهطوریکه مشکلاتی مانند کمکاری تیروئید، تشدید مصرف خودسرانه داروها، و ایجاد مادر در ایجاد فلج مغزی نقش بسزایی دارند.
وی با بیان اینکه در عملکرد جفت میتواند نقش مهمی در بروز فلج مغزی داشته باشد، گفت: مشکلاتی مانند جدا شدن زودرس جفت، جفت سرراهی و وضعیت غیرطبیعی قرارگیری جنین که باعث کاهش یا قطع جریان انرژی و مواد غذایی به جنین میشود، از عوامل مرتبط با جفت و جنین هستند که در بروز این عارضه تأثیرگذارند.
دکتر مؤمن ادامه داد: بارداریهای چندقلویی، دوران بارداری بهویژه در سهماهه پایانی، تولد نوزاد نارس (پیش از ۳۸ هفتگی)، وزنگیری نای جنین، قرار گرفتن مادر در معرض خطر یا ضربه، آسیبدیدگی مایع آمنیوتیک و پارگی زودرس کیسه آب از سایر عوامل خطرزا در ایجاد فلج مغزی به شمار میروند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با کاهش خطر در بروز این اختلال، توصیه کرد: مادران باردار تا امکان سفرهای غیرضروری، مصرف خودسرانه داروها و قرار گرفتن در معرض خطر اشعه مستقیم نور خورشید پرهیز کرده و با انجام واکسیناسیون بهموقع، تغذیه سالم، کنترل فشار خون و انجام غربالگریها، یک دوره بارداری ایمن را اسپری کنند.
وی با اشاره به برخی عوامل در زمان تولد و مشکلات حین زایمان، ممکن است انجام دهد: زایمان زودرس، ممکن است در خروجی که منجر به کاهش آسیبرسانی میشود، یا وضعیت غیرطبیعی قرارگیری جنین مانند پایین پا یا شانه به جای سر، از جمله مواردی هستند که خطر فلج مغزی را افزایش میدهند. مسمومیت بارداری (افزایش فشار و م)، کنترل خونهای مادری است که میتواند منجر به کاهش شدید قند شود، یا از من در نوزادان وارد شود و همچنین از داروهای بیدردی در زایمان در بدن نوزاد، از سایر عوامل در ایجاد این عارضه میشوند.
این فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان در شرایط مناسب زایمان ایمن میشود: زایمان در شرایط مناسب و بیمارستانی صورت پذیرد. همچنین توجه داشته باشید پس از تولد، آسیبهای مغزی مانند مننژ و آنسفیت و برخی از آسیبهای ناشی از ضربه به سر (عمدی یا غیرعمد)، سقوط از ارتفاع، غرقشدگی یا برقگرفتگی به فلج مغزی میشود.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بررسی نقش خانواده در تشخیص زودهنگام فلج مغزی اظهار کرد: حدود 90 درصد فلج مغزی از نوع مادرزادی است و به مشکلات دوران بارداری و زایمان مربوط می شود. اصطلاح «فلج مغزی مادرزادی» به زمان بروز آسیب اشاره دارد و به معنای مقصر بودن مادر نیست. چرا که تنها حدود 10 درصد از موارد این عوامل به عواملی مانند تأثیر یا تأثیر از تولد مربوط میشوند. در برخی موارد، عوامل ژنتیکی و پدری نیز میتوانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.
دکتر مؤمن در ادامه توصیه کرد: علائم هشداردهنده در کودک را جدی بگیرید و به پیشرفت در مراحل پیشرفت توجه کنید. عدم کنترل گردن پس از ۴ ماهگی تأخیر در نشستن، شلیکها یا راهرفتن و اختلالات حرکتی مانند سفتی یا راهرفتن و اختلالات حرکتی مانند سفتی بیش از حد از حد در اندامها، لرزشش، وجود ندارد در راه رفتن، یا حرکات غیرارادی (کره آتتوزیس)، باید توسط پزشک متخصص پیگیری و مورد بررسی قرار گیرد.
وی با اشاره به توجه به استفاده از نابرابر از اندامها در دوران نوزادی، اظهار داشت: کودک زیر سه سال بهصورت مداوم تنها از یک دست یا یک پا استفاده میشود، یا میتواند تشنج و تشخیص باشد، این علائم جدی گرفته میشوند و نیاز به بررسی فوری توسط پزشک متخصص دارند.
این فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان با تشخیص زودهنگام فلج مغزی به عنوان راهکاری برای بهبود آینده بیماران، فردی مشخص کرد: در صورت شناسایی این فوقالعاده در مراحل اولیه، میتوان با بهرهگیری از فیزیوتراپی، کاردرمانی، کاردرمانی، کاردرمانی، و آموزشهای تخصصی، از عملکردهای مغزی کودک گفت، با استفاده از روشهای تشخیصی این موضوع را در مراحل اولیه تشخیص داد. در جامعه شود.
دکتر مؤمن گفت: در حال حاضر بیماران متعددی با سطح شدید فلج مغزی می توانند به مدارج بالای تحصیلی دست یابند که این موضوع بیانگر نقش تعیین کننده مداخلات توانبخشی زودهنگام است.
وی از والدین خواست با مراجعه به مراکز بهداشتی و استفاده از ابزارهای غربالگری رشد مانند فرم ASQ ، روند رشد کودک خود را ارزیابی کرده و در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی، سریعاً برای پیگیری و درمان اقدام کنند.